क्षयरोग म्हणजे काय?एक,चार,पाच,आठ
क्षयरोग (टीबी) हा मायकोबॅक्टेरियम ट्युबरक्युलोसिसमुळे होणारा एक संसर्गजन्य रोग आहे. याचा परिणाम सहसा फुफ्फुसांवर होतो, परंतु शरीराच्या इतर भागांवरही होऊ शकतो.
फुफ्फुस क्षयरोगाची प्रमुख लक्षणे1,4,8
दोन आठवड्यांपेक्षा जास्त काळ टिकणारा खोकला
रात्री घाम येणे
कफ किंवा रक्ताची उलटी होणे
श्वास घेण्यास त्रास
ताप
उच्च रक्तदाबाची
ऍलर्जिक रायनायटिसची प्रमुख लक्षणे
भूक न लागणे
याचा परिणाम लसिका ग्रंथी, हाडे, पचनसंस्था, मूत्राशय किंवा मेंदूवरही होऊ शकतो.
थकवा
वजन कमी होणे
छातीत दुखणे
दोन आठवड्यांपेक्षा जास्त काळ टिकणारा खोकला
कफ किंवा रक्ताची उलटी होणे
श्वास घेण्यास त्रास
ताप
रात्री घाम येणे
थकवा
वजन कमी होणे
छातीत दुखणे
भूक न लागणे
याचा परिणाम लसिका ग्रंथी, हाडे, पचनसंस्था, मूत्राशय किंवा मेंदूवरही होऊ शकतो.
निदानाचे प्रकार2,3,4,5
थुंकीची तपासणी
छातीचा एक्स-रे
CBNAAT चाचणी
औषध संवेदनशीलता चाचणी
सीटी स्कॅन किंवा एमआरआय (फुफ्फुसाव्यतिरिक्त इतर अवयवांतील क्षयरोगासाठी)
बायोप्सी
क्षयरोगाचा प्रतिबंध1,2,4,5
सुप्त क्षयरोगाचे निदान झाल्यास, सांगितल्याप्रमाणे औषधे घ्या.
जर तुम्हाला सक्रिय क्षयरोग असेल तर:
सुरुवातीच्या उपचारादरम्यान घरीच थांबा.
खोकताना तोंड झाका.
खोल्या हवेशीर ठेवा.
मास्क घाला.
औषधोपचाराचा संपूर्ण कोर्स पूर्ण करा.
औषधोपचाराचा संपूर्ण कोर्स पूर्ण करा.
सुरुवातीच्या उपचारादरम्यान घरीच थांबा.
खोल्या हवेशीर ठेवा.
खोकताना तोंड झाका.
मास्क घाला.
डॉक्टरकडे कधी जावे4,8
तुम्हाला खालीलपैकी काहीही त्रास असल्यास डॉक्टरांकडे जा:
संदर्भ:
- जागतिक आरोग्य संघटना (WHO). क्षयरोग. येथे उपलब्ध: https://www.who.int/health-topics/tuberculosis#tab=tab_1/.
२. केंद्रीय क्षयरोग विभाग, आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय, भारत सरकार. राष्ट्रीय क्षयरोग पोर्टल. येथे उपलब्ध: https://tbcindia.gov.in/.
३. केंद्रीय क्षयरोग विभाग, आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय, भारत सरकार. दस्तऐवज (LID 3543). येथे उपलब्ध: https://tbcindia.gov.in/showfile.php?lid=3543.
४. NHS (नॅशनल हेल्थ सर्व्हिस). अधिकृत आरोग्य माहिती पोर्टल. येथे उपलब्ध: https://www.nhs.uk.
५. रोग नियंत्रण व प्रतिबंध केंद्र (CDC). अधिकृत क्षयरोग माहिती. येथे उपलब्ध: https://www.cdc.gov.
6. टीबी डॉट्स. क्षयरोग थेट निरीक्षणाखालील उपचार यासाठी माहिती स्रोत. येथे उपलब्ध: http://www.tbdots.com.
७. केंद्रीय क्षयरोग विभाग, भारत सरकार. राष्ट्रीय धोरणात्मक योजना (मसुदा २०१७). येथे उपलब्ध: https://tbcindia.gov.in/WriteReadData/NSP%20Draft%2020.02.2017%201.pdf.
८. मेयो क्लिनिक. क्षयरोग: लक्षणे आणि कारणे. येथे उपलब्ध: https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/tuberculosis/symptoms-causes/syc-20351250.