बालकांचा दमा म्हणजे काय?1
दमा हा फुफ्फुसांचा एक दीर्घकालीन आजार आहे.
अलीकडील एका अभ्यासातून असा निष्कर्ष निघाला आहे की, भारतातील दर १०० मुलांपैकी सुमारे ८ मुलांना दमा आहे.
याची सुरुवात सहसा बालपणात, पाच वर्षांच्या आधी होते आणि याचा परिणाम तुमच्या मुलाच्या श्वसनमार्गावर म्हणजेच फुफ्फुसांमध्ये हवा आत आणि बाहेर वाहून नेणाऱ्या नलिकांवर होतो.
जेव्हा तुमच्या मुलाला दमा असतो, तेव्हा त्यांच्या श्वासनलिकेत सूज येऊ शकते आणि ती अरुंद होऊ शकते.
यामुळे श्वास घेताना घरघर, खोकला आणि छातीत घट्टपणा जाणवू शकतो.
जेव्हा ही लक्षणे नेहमीपेक्षा जास्त वाढतात, तेव्हा दम्याचा झटका किंवा दम्याचा त्रास वाढतो.
बालकांच्या दम्याची प्रमुख लक्षणे3
मुलांमधील दम्याची लक्षणे ओळखणे हे या दीर्घकालीन श्वसनविकारावर वेळेवर उपचार आणि प्रभावी व्यवस्थापनासाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहे. दम्याच्या लक्षणांची वारंवारता आणि तीव्रता वेगवेगळी असू शकते.
पालकांनी खालील लक्षणांबाबत सतर्क असले पाहिजे:
श्वास लागणे
विशेषतः रात्री किंवा व्यायाम/ऍलर्जीकारक पदार्थांमुळे खोकला येणे.
घरघर
छातीत जड वाटणे किंवा दाब जाणवणे
श्वास लागणे
विशेषतः रात्री किंवा व्यायाम/ऍलर्जीकारक पदार्थांमुळे खोकला येणे.
दमा
ऍलर्जिक रायनायटिसची प्रमुख लक्षणे
घरघर
छातीत जड वाटणे किंवा दाब जाणवणे
बालकांच्या दम्याचे कारक4
बालपणीचा दमा हा पर्यावरणीय आणि अनुवांशिक घटकांच्या एकत्रित परिणामामुळे होतो.तुमचे मूल दम्याचा झटका आणणाऱ्या घटकाच्या संपर्कात आल्यास त्याला दम्याचा झटका येऊ शकतो. विविध कारणांमुळे वेगवेगळ्या प्रकारचा दमा होऊ शकतो.
ऍलर्जीक दमा हा खालील कारणांमुळे होतो:
धुळीचे कण
गवत, झाडे आणि तणांमधील परागकण
पाळीव प्राणी
बुरशी
झुरळे आणि उंदीर यांसारख्या कीटकांची घाण
ऍलर्जिक नसलेला दमा हा खालील कारणांमुळे होतो:
थंड हवेत श्वासोच्छवास
घरगुती रसायने
सर्दी आणि फ्लू सारखे संसर्गजन्य
बाहेरील वायुप्रदूषण
तंबाखूचा धूर
व्यायामामुळे होणारा दमा
निदानाचे प्रकार5, 6
प्रारंभिक मूल्यांकन:
शारीरिक तपासणी आणि वैद्यकीय इतिहासाचा आढावा.
छातीचा एक्स-रे:
फुफ्फुसांवर परिणाम करणाऱ्या इतर आजारांची शक्यता नाकारण्यासाठी.
"फुफ्फुसांच्या कार्याची चाचणी (स्पायरोमेट्री, ऑसिलोमेट्री, FeNO):"
फुफ्फुसांचे कार्य आणि श्वासनलिकेतील दाह किंवा अरुंदपणा समजून घेण्यासाठी
उच्चतम प्रवाह चाचण्या:
मूल किती जोराने श्वास बाहेर टाकू शकते हे मोजते, ज्यावरून श्वासनलिका अरुंद झाल्याचे दिसून येते.
ॲलर्जी स्किन प्रिक टेस्ट (SPT) किंवा रक्त चाचण्या:
जर ॲलर्जी हे कारण असल्याचा संशय असेल.
दम्याच्या औषधांची चाचणी:
ज्या लहान मुलांमध्ये फुफ्फुसांच्या कार्याची चाचणी करणे शक्य नसते त्यांच्यासाठी.
संदर्भ:
1. Available on, https://medlineplus.gov/asthmainchildren.html; accessed on 04/07/2024.
2. Daniel, R. A., Aggarwal, P., Kalaivani, M., & Gupta, S. K. (2022). Prevalence of asthma among children in India: A systematic review and meta-analysis. Lung India, 39(4), 357-367.
3. Available on,https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/childhood-asthma/symptoms-causes/syc -20351507; accessed on 04/07/2024.
4. Available on, https://medlineplus.gov/asthma.html; accessed on 04/07/2024.
5. Available on, https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/childhood-asthma/diagnosis-treatment /drc-20351513; accessed on 04/07/2024.
6. Available on, https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/6776-asthma-in-children; accessed on 04/07/2024.